Rijden in de bergen, zin en onzin

[nelfrikandel]

Ik heb ongeveer 20 jaar geleden mijn rijbewijs gehaald, en ongeveer tegelijkertijd van mijn vader geleerd in de bergen te rijden (tevoren had ik het al jaren af zitten kijken natuurlijk). We gaan al 30 jaar naar dezelfde plek in Zwitserland op vakantie, en daar hadden we vroeger ook nog de beschikking over een FIAT 132 van 1977 om op en neer naar boven te rijden, die in de winter nog eens was uitgerust met echte spijkerbanden. (Nel@18 jaar had veel lol in de bergen...)

De boodschap was altijd in 2e of 3e versnelling naar boven, terug naar 2 voor een haarspeld, en flink in de toeren accelereren voordat je weer naar 3 schakelde (Ouderwetse 4 cylinder benzine motor, (dubbele) carburateur én achterwielaandrijving, dat wilde best lekker omhoog). Omlaag altijd in 3, terugschakelen naar 2 ruim voor een haarspeld om af te remmen, natuurlijk ook remmend met de gewone rem, maar ook als het te steil werd en de auto anders te veel versnelde, terug naar 2, in ieder geval nooit continue op de remmen bijremmend naar beneden. Toeren maken was niet erg... Als de remmen maar gespaard werden, mochten natuurlijk niet oververhit raken...

Dat was vroeger... Tegenwoordig zijn er injectie motoren, met veel koppel onderin (De TDi'tjes, maar ook de moderne benzinemotoren hebben een heel andere koppelkrommme). Met de Golf TDI 130Pk van mijn lieve vrouw weet ik zeker dat ik deze hellingen hier met gemak in de 5 beklim, en ik zie vele Nederlandse Passat's en andere consultants en sales managers leasebrikken hier losjes laag in de toeren, maar met grote roetpluimen, de berg oprollen... (De Wallissers zelf lijken vooralsnog geen heil te zien in Diesels, de enkele Zwitser die hier ronddieselt heeft meestal een kenteken van een niet alpenkanton).

Het afdalen is kennelijk ook een andere sport geworden, tot mijn verbazing bemerkte ik pas toen ik met een zwitser (local uit deze streek) naar beneden reed dat hij nooit terug naar 2 schakelde (ook niet voor een haarspeld) en veelvuldig en langdurig remde op de afdaling. Op mijn vraag waarom hij niet terugschakelde voor de haarspelden, reageerde hij verbaasd, immers afdalend een haarspeld uitkomend hoefde hij toch nauwelijks te accelereren... Afremmen op de motor vond hij maar een raar idee, het zou slecht voor de motor zijn dacht hij.

Ik was even in schock. Ik begrijp dat de remmen en motor van een auto uit 1977 en 2007 wat beter c.q. anders zijn, maar dat wat ik toen geleerd had over veilig rijden in de bregen alemaal achterhaald zou zijn, vind ik moeilijk te gelevoen... Hoe zijn de gedachten erover hiero??

En dan nog een bijkomende vraag: Een autodealer (Mitsubishi dacht ik) in Nederland vertelde me ooit dat teruschakelen en op de motor afremmen helemáál uit den boze was met Turbomotoren, omdat juist het oplopende toerental de turbo extra zou aanjagen, waardoor er in plaats van een remwerking, juist een versnelling tweeg werd gebracht... Aperte nonsen dacht i, maar ik heb nooit in een Turbomotor de berg afgereden, dus ik kan het niet zeker weten...

[jelger]

het enige dat ik kan vertellen is dat ik het in de VS erg vervelend vond om veel te vaak verbrande remschoenen te ruiken voor me op een 2 baans highway door de bergen..

ik hou het - in ieder geval bij oudere Saabs met de lekker zachte Delphi Lockheed's bij remmen op de motor icm de voetrem.

[Rutger]

Afgelopen zomer heb ik met onze 900 classic FPT (1991) door de Franse bergen gereden. Wat ik daar precies deed weet ik niet meer, maar ik weet wel dat ik gewoon afremde op de motor en zeker niet constant bijremde, want anders raken inderdaad de remmen overhit. Een versnelling dankzij het oplopende toerental + turbo heb ik niet gemerkt.

Hier in Nederland rem ik ook vaak af op de motor en dan remt 'ie ook zeker af in plaats van dat de turbo de boel opjaagt.

[taaffert]

Zoals je ziet, verschillende mensen, verschillende opvattingen.

Ik ben van mening dat je het beste hoog in de toeren kunt rijden, bergop én bergaf. Bergaf om de weerstand van de motor te gebruiken en dus de remmen te sparen. Bergop om de lagers voldoende smering te geven om hun werk goed te doen. In lage toeren met hoge belasting is funest voor het draaiende gedeelte van je motor.

V.w.b. de turbo, het is geen automaat, een oude automaat schakelt door en zorgt voor versnelling, met de gasklep dicht (je remt immers af, neem ik aan dat je geen gas geeft) maakt het niet uit als de turbo wat gaat blazen, motor reageert er toch niet op en ik vraag me ook af hoe sterk deze stuwlucht van het turbinewiel zal zijn. Als ik op mijn turbodrukmeter kijk bij afremmen hangt deze op het pinnetje van -1 bar, lijkt mij voldoende om lekker af te kunnen remmen op de motor.

Ik heb een keer foto's van een vriend van me gezien waarin ze een berg afreden met tot gevolg een dampende caravan en gesmolten wieldoppen.

Ik sluit mij dus nog steeds bij jouw verhaal aan, hoog in de toeren naar beneden en niet te veel remmen.

[marq101]

Gewoon de motor gebruiken om af te remmen.
Bijremmen met je voet
Omhoog gebruik je de trekkracht op en rond het toerental waarop die max is.

[nelfrikandel]

Op de site van de ANWB wordt ook nog een en ander uit de doeken gedaan...

Rijden in de bergen
Rijden in de bergen is voor de meeste Nederlanders geen dagelijkse kost, we zijn het gewoonweg niet gewend. Een treffend voorbeeld is wel de ervaring van een garage dicht bij de Gotthard, die opvallend veel Nederlandse auto’s met koelproblemen over de vloer krijgt. In veel gevallen wordt het probleem nog niet eens door een mankement veroorzaakt, maar door de bestuurder.
[...]
Bij bergopwaarts rijden geldt het credo “niet bang zijn om toeren te maken”. Een groot gedeelte van de koelproblemen worden veroorzaakt door automobilisten die met een te laag toerental een steile helling op rijden. Bij een hoger toerental levert de motor meer vermogen, de koelcapaciteit is beter (olie- en de waterpomp draaien met de motor mee) dus dat voorkomt oververhitting.

[dasdaas]

Een autodealer (Mitsubishi dacht ik) in Nederland vertelde me ooit dat teruschakelen en op de motor afremmen helemáál uit den boze was met Turbomotoren, omdat juist het oplopende toerental de turbo extra zou aanjagen, waardoor er in plaats van een remwerking, juist een versnelling tweeg werd gebracht... Aperte nonsen dacht i, maar ik heb nooit in een Turbomotor de berg afgereden, dus ik kan het niet zeker weten...

zo'n antwoord van misschien nog wel de bouwer van onze eigen turbootjes verwacht je niet.... Dit is toch gewoon kul??? Zo'n mooi geluid kan toch niet slecht zijn! Niks mooier dan lekker terugschakelen

[Tenfour]

Ik weet van Amerikaanse collega's dat teveel remmen "not done" is. In Colorado (Rocky Mountains) worden vaak controles gehouden bij lange afdalingen. Met warmtebeeld apparatuur wordt bij auto's en vooral de vrachtauto's de temperatuur van de remschijven gemeten. Te heet is een verplichte afkoelperiode van 15 minuten.

Mijn rij-instructeur tijdens het 4x4 rijden (militair) wist mij te vertellen dat langdurig remmen niet alleen invloed heeft op te warme remschijven met alle gevolgen van dien, maar langdurig remmen heeft ook invloed op "coking" van de remvloeistof. Iets waarvoor men in de luchtvaart ook erg beducht is.

Als laatste iets wat men ook zeker niet moet vergeten in winterse omstandigheden, bij het parkeren liever de auto in de versnelling wegzetten dan op de handrem. Ik heb in Avoriaz menig automobilist met een bevroren handrem en veel lawaai naar beneden horen rijden, waarna Franse toestanders al een schietgebiedje doen of deze automobilist wel veilig beneden komt. (1 gladde bocht en je staat 180 graden omgekeerd). Bijkomend voordeel dan weer mocht het goed gaan, de handrem zal niet al te lang bevroren blijven

Zelf weet ik dat het rijden van een afdaling met turbo niet anders is dan zonder turbo, totdat je je gaspedaal onderin trapt met veel toeren , dat is wel gaaf!

[Bubba]

Zoals je weet rij ik een FTP met automaat... Afgelopen jaar door de Alpen naar Kroatië geweest. Vanwege alle verhalen (al dan niet indiaans of broodje aap) begon ik met gemengde gevoelens aan de lange beklimmingen, maar vooral de afdalingen baarden me vooraf veel zorgen.
Wat bleek: geen probleem..... Gewoon de "bergversnellingen" (1 en 2 op de bak) gebruiken; het gewicht van de auto zorgt voor de versnelling (hoewel dit ook in deze versnelling best wel meeviel), en zeker niet de turbo. Een prima remmende werking ondanks de automaat (beetje bijremmen moet wel, maar niet constant).
Na deze positieve ervaring zit ik er nu totaal niet meer mee om een behoorlijke afdaling te doen.
En ja, Roger, ook ik heb ruim 20 jaar bij diezelfde (blauw/grijze) club gezeten; 4x4 is toch even wat anders (stukken beter met low gearing en allwheel sper)

[nelfrikandel]

het enige dat ik kan vertellen is dat ik het in de VS erg vervelend vond om veel te vaak verbrande remschoenen te ruiken voor me op een 2 baans highway door de bergen..

Ja, maar de gemiddelde amerikaanse waggelbak is ook totaal ongeschikt voor serieus bergwerk, nog afgezien van de chauffeurs daaro. De reden dat wij überhaupt die FIAT hier hadden was dat mijn vader destijds een Cadillac reed, die hier in Zwitserland behoorlijk invalide was... V8, 3 bak automaat, onbehoorlijke remmen, bruut veel vermogen... Zeker bij sneeuw niet te doen... En dat ding had een automatische choke, waardoor hij bij koud weer zo hard liep, dat het ding op de be-ijsde parking (met kettingen op de achterwielen, de voorwielen remmend/blokkerend) stuurloos vooruit schoof, tot je hem weer in zijn "N" ramde, en hem vervolgens moest laten warmlopen tot de choke uitschakelde en de motor naar een normaal toerental zakte, om normaal weg te kunnen rijden...

Omhoog gebruik je de trekkracht op en rond het toerental waarop die max is.

Da's bij mijn 9000 @4300rpm, dat is wel een beetje veel van het goede...

Mijn rij-instructeur tijdens het 4x4 rijden (militair) wist mij te vertellen dat langdurig remmen niet alleen invloed heeft op te warme remschijven met alle gevolgen van dien, maar langdurig remmen heeft ook invloed op "coking" van de remvloeistof. Iets waarvoor men in de luchtvaart ook erg beducht is.

Hebben we het dan over iets anders dan zgn "fading"? Denk het wel, fading was toch dat de remkracht vermindert als de remvoeringen te warm worden... Wellicht duidt dit "coking" van jou op verdampen van remvloeistof waardoor er bubbeltjes in ontstaan?

Als laatste iets wat men ook zeker niet moet vergeten in winterse omstandigheden, bij het parkeren liever de auto in de versnelling wegzetten dan op de handrem.

Da's inderdaad ook een van de vele tips die mijn goede oude vader me 20 jaren geleden gaf. Zeker met die Fiat hebben we dat wel eens gehad, bevroren handrem...

Zoals je weet rij ik een FTP met automaat... Afgelopen jaar door de Alpen naar Kroatië geweest. Vanwege alle verhalen (al dan niet indiaans of broodje aap) begon ik met gemengde gevoelens aan de lange beklimmingen, maar vooral de afdalingen baarden me vooraf veel zorgen.
Wat bleek: geen probleem.....

Heb jij er dan ook van die flipperpanelen in? Dat moet wel relaxed rijden. Ben afgelopen kerstvakantie met een maatje in zijn nieuwe BMW 5 de berg op en af gereden, en dat ging ook lekker. Bij die oude USA automaten waarover ik het had, gaf het terugschakelen van 2 naar 1 vaak zo'n knots op de achterwielen, dat die alle grip verloren, en de auto alsnog bijna 180 graden rond ging in de sneeuw

[72sonett-III]

ik hou het - in ieder geval bij oudere Saabs ... bij remmen op de motor icm de voetrem.

Ook bij de echt oudere SAABS, de tweetakten?? Bij een vastloper rem je pas goed af...
Mijn vader zei altijd dat je in dezelfde versnelling de berg af moest als waarin je er tegenop was gereden...

[72sonett-III]

zo'n antwoord van misschien nog wel de bouwer van onze eigen turbootjes verwacht je niet.... Dit is toch gewoon kul???

Ja, pure onzin. Als je op de compressie van de motor afremt, maakt de motor wel wat meer toeren, maar er wordt geen benzine verbrand, er zit dus nauwelijks energie in de uitlaatlucht, de turbo kan er niets mee.

[brinky]

De turbo zal natuurlijk wel meedraaien, maar dan wel onbelast (en dus geen 'lucht de motor inpompen').

[johanbentinck]

Ik houd het ook op de old-skool methode, met minimaal 2500-3000 toeren omhoog en met minimaal hetzelfde toerental omlaag. Versnelling is dan afhankelijk van de radius van de bochten. (Laatst in Engeland nog een heel stuk 5500 toeren in z'n 2 gereden, in een Skoda trouwens, maar dat was vanwege de snelheidslimiet.)

Terugschakelen voor een bocht is ook logisch (scheelt remblokjes) maar je schijnt wel voorzichtig te moeten zijn met plotselinge toerenwisselingen als je een nokkenasriem hebt, die wil nog wel doorslaan als je hard op je motor remt. Heb daar nooit problemen mee gehad, maar laatst wel een aardige dicussie over gehad met een monteur.

Mooiste van in de bergen rijden vind ik altijd om zonder het rempedaal aan te raken de hele afdaling te doen. Kon "vroeger" met de Audi 90 altijd heel eenvoudig, maar met de zwaardere Saab lukt het me, helaas, niet meer.

[nelfrikandel]

Mooiste van in de bergen rijden vind ik altijd om zonder het rempedaal aan te raken de hele afdaling te doen. Kon "vroeger" met de Audi 90 altijd heel eenvoudig, maar met de zwaardere Saab lukt het me, helaas, niet meer.

Ik daal in ieder geval op de door mij beschreven methode af, en dat is eigenlijk ook de reden dat ik vooralsnog afzie van automaat te gaan rijden (ben zeker 2 a 3 keer per jaar hier in CH, en in de zomer heb ik er het grootste genoegen in om over een paar passen te rijden, de Simplon, St Bernard, Furka, Grimsel passen liggen allemaal op minder dan een uur van mijn uitvalsbasis af). Bij de afdaling let ik vaak op de remlichten van voorliggers, en het valt me op dat die toch meer oplichten dan dat ik de rem gebruik. Zeker trouristen uit niet alpenlanden, en dan ben ik wel eens bezorgd (op lange afdalingen zeker) dat die de remmen toch erg warm rijden.

Mijn 9000 is ook echt te zwaar om zonder voetrem af te dalen, maar met de eerder beschreven FIAT lukte dat inderdaad ook aardig...

Hier heb je het ding...