Knocking box

[Ronnes]

In het XP-tuning handboek wordt een uitlaatcollector besproken die ontwikkeld is door Saab voor de laatste jaren van de tweetakt. Het voordeel hiervan zou zijn dat een tweetakt minder zou klinken als een tweetakt. Heeft iemand hier ervaring mee? En heeft het ding nog andere voordelen?

[Willem13]

Dit ken ik (helaas) niet.

[Ronnes]

Een paar weken geleden verscheen er een knocking box op tradera:







Ik heb mijn kans gewaagd en voor € 40,00 inclusief verzenden is hij vorige week thuis geleverd. Na een voormiddagje ontroesten en schuren, heb ik het ding een hittebestendige laklaag gegeven. De ingangen heb ik gevlakt. Ik had hem ook graag open gemaakt om te zien wat er binnen in zit, maar durf het risico niet te nemen, ik ben bang dat er bouten gaan afbreken. En stel dat het goed gaat gaat, waar vind ik dan een nieuwe pakking... Enkel in de doorgang van cilinder 3 zie ik wel een gat zitten naar de eigenlijke box:









Zo ziet het er uit na montage, de box hangt onder de collector:



Nu was ik wel benieuwd, de verwachtingen zijn hoog gespannen, maar dat viel tegen. Na starten ben ik rond de auto gelopen om te luisteren, maar ik hoorde geen wezenlijk verschil ten opzichte van voorheen. Dan ben ik gaan rijden, achteruit de oprit af, en al snel hoorde ik bij gas lossen een loeiend geluid, alsof de startmotor even bleef doordraaien. Tijdens het rijden kwam dit (vervelend én onrustwekkend) geluid ook terug, telkens bij overschakelen tussen de lagere versnellingen. Tussen 3 en 4 viel het me minder op. Te wijten aan de rolgeluiden en windgeruis?
Een beetje gedesillusioneerd - ik had meer verwacht - heb ik de auto terug in de garage gereden. Ik snap het nut van het gehele ding niet. Misschien werkt het niet zoals het moet omdat er inwendig iets is weggeroest? Wie zal het zeggen. Een van de volgende dagen bouw ik hem terug zoals het was en dan schroef ik de box open om te kijken wat er in zit.

[Luud]

Toch keileuk zo'n experiment....Ik had het wel heel bijzonder gevonden als hij als een V4 geklonken zou hebben. ....Ben benieuwd hoe de box is samengesteld.

[Ronnes]

Klinken als een V4, dat zou pas mooi zijn. Ik zou al blij geweest zijn als het hoge snerpende geluid wat minder zou zijn. Tijdens het rijden valt me telkens op dat men al van ver omkijkt omdat ze me horen aankomen, lawaaierige auto's kennen de mensen niet meer. En steeds meer word ik ook aangemaand om trager te rijden (twee omlaaggekeerde handpalmen die op en neer bewegen), terwijl ik me toch netjes aan de snelheidslimieten houd en het autootje eigenlijk schreeuwt om toeren te maken. Gelukkig krijg ik ook nog af en toe een duimpje naar omhoog.
Maar... ik ben er achter gekomen wat het lawaai veroorzaakt heeft. Ik heb de box terug gedemonteerd - het plan was om hem uiteen te schroeven - en toen zag ik dat één van de bouten waarmee het deksel zit vastgeschroefd, een slijtplek had. Toen ben ik gaan kijken naar de auto en op de bodemplaat is de lak weg en er zit een diepe put. De box raakt dus de bodemplaat. Dit zou toch niet kunnen, de box is een origineel Saab-onderdeel. Heeft de bodemplaat van een langneus hier een andere vorm, een uitsparing die ik op mijn 93 mis? Wat is de oplossing: het plaatwerk met een hamer terug slaan? Dat doet pijn bij een pas gespoten auto...







Tijdens het demonteren, merkte ik dat de onderste uitlaatbout er uit lag, terwijl ik die toch behoorlijk had vastgezet. Na inspectie bleek dat de schroefdraad in de box beter tijden had gekend. Hier moet in nog een oplossing voor zoeken.



Ik geef het dus nog niet op. Eerst oplossingen zoeken voor beide problemen en dan ga ik het nog eens proberen.

[Luud]

Leuk onderwerp....
Vriend chatbox zegt er dit over:
De box diende als drukgolfdemper en resonantiekamer:
De pulsen van elke cilinder liepen niet direct in elkaar over, maar werden eerst “gebufferd” in die kamer.
Daardoor egaliseerde de druk tussen de drie uitlaten.
Dit zorgde voor rustigere spoeling, minder terugslag en gelijkmatiger loop van de motor.

Het was dus een soort collectieve resonator voor alle drie cilinders tegelijk — niet één per cilinder.

Effect in de praktijk

Minder trillingen en pingelen (vandaar de naam “knocking box”)
Betere koppelverdeling bij lage toerentallen
Minder rook en olie-ophoping
Stillere motor

Kortom:
De knocking box van Saab werkte op alle drie de cilinders gezamenlijk en was een slimme manier om de drukgolven van de tweetakt-uitlaten te harmoniseren zonder complexe expansiepijpen te gebruiken.

[MvR]

Ik zie een paar video's aan komen...

Is wel een heel interessant ding. Nu nog uitvinden hoe je 'm gemonteerd krijgt zonder schade aan het plaatwerk.

[72sonett3]

De box raakt dus de bodemplaat.

Rubber motorsteunen wat ingezakt waardoor de motor wat lager komt te liggen? Het gaat blijkbaar maar om een paar mm.

[Ronnes]

Dat is een goeie, Martin. Ik ga kijken of ik met behulp van vulringen onder de motorsteun de motor een halve cm hoger krijg.
Ik zag net op de eerste foto's van de tradera advertentie dat er op dezelfde plaats eerder al een slijtplek zat. Bij de auto waaruit de box is gekomen was er dus ook al een aanraking met de bodemplaat:



@Luud: bedankt voor je opzoekwerk. De box zou dus meerdere voordelen hebben, die misschien pas gaan opvallen bij langer gebruik.

Wat betreft het boutgat: weet iemand of een heli-coil geschikt is voor gebruik in gietijzer?

[Oosthoek]

Zou wel moeten, in het verleden legio van die dingen in de bougiegaten van gietijzeren cilinders gedraaid en dat werkte prima.

[Ronnes]

Top!

[Ronnes]

Vorige week heb ik de box terug gedemonteerd en onder de linker motorsteun heb ik dan een 6 mm dik rubber geplaatst:



Ik vond de gewonnen ruimte wat weinig en heb dan van de kop van de bout wat weg geslepen en ik heb ook de zijdelingse motorsteun een beetje opgeschoven:





Zo zou de ruimte tussen de box en de vloerplaat toch voldoende moeten zijn, dacht ik. Maar toen ik de motor startte en achteruit wilde wegrijden, was die brom er weer. De box raakte dus nog steeds de bodemplaat.

Vandaag heb ik de box weer gedemonteerd en was ik vastbesloten om de vloerplaat met een hamer te bewerken. Maar toen ik de box op de werkbank legde merkte ik een scheur op bij een bevestingsflens. Bij nadere inspectie bleken alle drie de flenzen gescheurd te zijn. Waarschijnlijk is dit al gebeurd bij de eerste montage. Dit is dus jammer genoeg einde oefening. Ik weet wel dat ik dit zou kunnen laten lassen, al valt dat bij gietijzer niet mee. En achteraf moet alles nog eens machinaal gevlakt worden en die kosten heb ik er niet voor over.







Omdat het ding toch niet meer te redden is, heb ik het deksel er maar afgeschroefd, omdat ik benieuwd was wat er in zou zitten. De boutjes kwamen makkelijk los en binnenin was het weinig spectaculairs:





De box verdwijnt op het schap en als ik er ooit nog eentje tegenkom, waag ik terug mijn kans.

[Henk-Jan]

Met interesse en bewondering voor je experimenteerdrang heb ik dit topic doorgelezen. Chapeau!

Aan de andere kant rijst bij mij de vraag op: waarom zou je de tweetakt minder als een tweetakt willen laten klinken? Om het geluid heb ik juist een tweetakt gekocht. Krijg je echt zoveel vreemde reacties?

Verder heb ik het idee dat onze tweetakt binnenin veel luider is dan van buiten...?

[Ronnes]

Begrijp me niet verkeerd, ik hou ook van het geluid van een tweetakt , maar ik merk dat de samenleving dat niet doet. Tot enkele jaren terug kon ik hier in de nabije omgeving ongestoord toeren op mooie landelijke weggetjes, de toegestane snelheid lag nog op 90km/u. Die is nu in Vlaanderen teruggeschroefd tot 70, maar er duiken hier in landelijke gebieden meer en meer zones op van 50 km/u. Ook valt het me op dat verschillende mooie weggetjes voortaan enkel toegankelijk zijn voor plaatselijk verkeer, met trajectcontrole. Met andere woorden: als je er niet moet zijn, mag je er ook niet zijn. Je wordt dus verplicht om de regionale verbindingswegen te nemen. Door onze belabberde ruimtelijke ordening rijd je dus van dorpskern naar dorpskern, waar de maximum snelheid dan weer veelal is teruggebracht tot 30 km/u. Om me aan die maximum snelheden te houden moet ik dus toeren maken in lagere versnellingen, want langdurig (file)rijden op lage toeren daar houd het beestje nu eenmaal niet van, met boze blikken als gevolg.
In begin van het jaar had ik me voorgenomen om na de zomer een derde tweetakt aan te schaffen, maar daar ben ik dus van genezen. Wat moet ik ermee als ik er niet mee kan/mag rijden? Deze knocking box leek mij een mooi hulpmiddel om (een beetje) tegemoet te komen aan het huidige klimaat. Ik had enkel gelezen over het "minder" laten klinken als een tweetakt, maar nu blijkt dat het ding nog andere voordelen heeft hoop ik om er ooit nog eentje op mijn pad tegen te komen.

[Willem13]

Intrigerend, (de werking van) zo’n knocking box…. Mooi experiment! Uitkijken naar een ander exemplaar.