Toerenteller ombouwen van 4-takt naar 2-takt.

[9000-95]

Hoe meet je?

Meet als eerste de weerstand over de koolbaan, tussen beide popnageltjes aan het einde van de koolbaan. Die zou 250k of iets in die orde van grootte moeten zijn. Meet je aanzienlijk hoger, dan is de koolbaan onderbroken en zul je een ander potmetertje moeten gaan monteren.

Meet dan tussen de rechter aansluiting van de koolbaan en de loper. Ik vermoed dat de loper op dat draadje zit dat er boven uit komt. Verdraai de loper terwijl je meet. De absolute waarden vs hoekverdraaing zijn niet belangrijk, het gaat er om dat je over het hele bereik een vloeiende toe- of afname ziet zonder dat er sprongen in de gemeten waarden zitten. Met de loper helemaal linksom zou je dezelfde waarde moeten meten als je bij de eerste meting over de hele koolbaan had.

Als dat goed meet, en het gedrag van de toerenteller blijft hetzelfde, dan wordt het componentenwaarden aanpassen.

[9000-95]

Zonder de soldeerzijde van de print te kennen is het exacte schema niet af te leiden, maar het zal grofweg zoiets zijn:

tacho.png

Er zullen nog wel wat weerstandjes meer zitten voor de DC instelling etc, maar dit geeft het principe wel weer. Het werkt heel simpel, het RC netwerkje aan de ingang maakt van de ontstekingspuls een pulsje met min of meer constante lengte. Die wordt gebruikt om de transistor in - en uit te schakelen. Op de collector staat dan een signaal met pulsen met vaste breedte, waardoor de puls/pauze verhouding een maat is geworden voor het toerental. De tweede condensator middelt dit uit tot een gelijkspanning die evenredig is met het toerental en die de meter stuurt.

De potmeter kan in serie zitten met de ingangsweerstand,of ergens bij de meter. Kan ik zo niet afleiden uit de foto. Zou kunnen dat hij in serie met de ingang zit en dat het signaal te ver verzwakt raakt als je de weerstand te groot maakt, waardoor de meter naar nul valt.

Om het bereik aan te passen kan je het makkelijkst met de waarden van één van de twee condensatoren gaan spelen. Ik vermoed dat die dikke beige 0,33uF in serie met de ingang staat, gezien de 250V rating. Die andere zit onder de transistor, dat bruine geval (staat waarschijnlijk het merk Roe op).

Om het aangegeven toerental te halveren dien je de condensator in serie met de ingang te halveren in waarde. Als dat inderdaad de 0,33 is wordt dat dus 0,15 of 018uF (zijn standaardwaarden). Moet wel een 250V zijn, een gewone MKT of MKS condensator is prima. Alternatief is de andere condensator die over de meter staat juist te verdubbelen. Als testje kan je een losse condensator even tijdelijk parallel aan die 0,33uF zetten en kijken of de aanwijzing hoger of lager wordt. De waarde die je daarvoor pakt komt niet zo nauw, alles tussen 0,1 en 1uF zal wel wat bruikbaars doen.

[Ronnes]

Ik heb gemeten zoals jij aangeeft. Tussen de twee popnagels heb ik 320K. De overige metingen heb ik gemeten tussen het bovenste draadje (+ 15 bobine, center potmeter) en de aansluiting van de weerstand rechts. Zonet nog gecontroleerd of er gaten zitten in het regelbereik (vrouwlief erbij gehaald, want handen tekort ) en dit gaat traploos zonder onderbrekingen.

Ik ga nog even proberen om de printplaat te demonteren en een fotootje te maken. En dan een bezoekje aan mijn schoonbroer

[Ronnes]

Als testje kan je een losse condensator even tijdelijk parallel aan die 0,33uF zetten en kijken of de aanwijzing hoger of lager wordt. De waarde die je daarvoor pakt komt niet zo nauw, alles tussen 0,1 en 1uF zal wel wat bruikbaars doen.

Mag deze parallelle condensator permanent zijn? Ik heb geprobeerd om de printplaat vrij te maken, maar ik moet hiervoor de wijzerplaat verwijderen en daarvoor moet ik dan weer de wijzer losmaken en die zit zo stevig vast dat ik vrees dat ik hem ga beschadigen als ik meer kracht gebruik.

[9000-95]

Die parallel test is alleen om te kijken welke kant de aanwijzing opgaat als je de C groter maakt. Ik verwacht echter dat je hem uiteindelijk kleiner moet gaan maken. En dan moet de oude eraf dus. Als je de print niet wilt loshalen kan je de aansluitdraden van de 0,33uf kort op het lichaam afknippen en op de eindjes een nieuwe C solderen.

[Ronnes]

Goeie tip! (En het is niet dat ik de printplaat niet wil verwijderen, ik ben alleen maar bang dat ik de wijzer onherroepelijke ga beschadigen als ik meer kracht gebruik ). In ieder geval al heel erg bedankt om mee te denken! Wordt vervolgd.

[Ronnes]

De condensator is vervangen door een 0,18µF. Resultaat is dat hij nu +/- 900 toeren aangeeft, terwijl de toerenteller van de stroboscoop 1150 zegt. Draaien aan de potmeter heeft weinig of geen invloed. Bestaat er zoiets als een 0,22µF condensator (twee derde van 0,33)?

[9000-95]

Vooruitgang

0,22uF is ook een standaard waarde ja. Elektronica componenten volgens de E-reeksen. Condensatoren met 5 of 10% tolerantie volgen meestal de E12, dus 1.0 - 1.2 - 1.5 - 1.8 - 2.2 - 2.7 - 3.3 - 4.7 - 5.6 - 6.8 - 8.2 in iedere decade.
Je kan er ook meerdere parallel zetten, totale waarde is dan de som.

Wel vreemd dat de potmeter niet reageert, dat klopt niet. Check even op sluiting tussen de draadjes/weerstand/behuizing rondom de potmeter, misschien is er wat verbogen...

[PeterJanssen]

Ik heb gemeten zoals jij aangeeft. Tussen de twee popnagels heb ik 320K. De overige metingen heb ik gemeten tussen het bovenste draadje (+ 15 bobine, center potmeter) en de aansluiting van de weerstand rechts. Zonet nog gecontroleerd of er gaten zitten in het regelbereik (vrouwlief erbij gehaald, want handen tekort ) en dit gaat traploos zonder onderbrekingen.

Ik ga nog even proberen om de printplaat te demonteren en een fotootje te maken. En dan een bezoekje aan mijn schoonbroer

320k klopt ook niet

[Ronnes]

We zijn nu een jaartje verder, tijd voor een update . Omdat ik vorig jaar problemen heb gehad met de brandstoftoevoer was de problematiek met de toerenteller naar de achtergrond verdwenen. Ik heb tot enkele weken terug gereden met de toerenteller met een condensator van 0,17µF. De toerenteller gaf wel iets te weinig aan, maar het stoorde me niet echt. Tot schoonbroer vroeg wanneer we ermee verder zouden gaan. Hij had een nieuwe potmeter liggen en de condensator zou hij willen vervangen door twee condensatoren van 0,47 in serie te plaatsen. Dat hebben we dan gedaan:



Hiermee ben ik dan gaan testrijden. Resultaat was weer een te hoge wijzeruitslag. En op draaien aan de potmeter reageerde hij ook niet echt.
Dan hebben we besloten om de originele condensator van 0,33µF terug te plaatsen. Afstellen hebben we gedaan met behulp van de ingebouwde toerenteller in mijn stroboscooplamp. Nu reageerde hij wel op de potentiometer. Wel viel het tijdens het afstellen op dat de toerenteller soms laat en soms zelfs niet reageerde op gasgeven. Tijdens het rijden was het zelfs zo erg dat ik me er begon aan te ergeren.

Twee weken geleden zag ik een toerenteller aangeboden op marktplaats. Die heb ik gekocht en gemonteerd. Zondag een uitstap gedaan en getest. De toerenteller reageert goed en gelijkmatig. Bij +/- 4000 toeren rij ik +/- 110 km/u op de GPS. Dit klopt aardig. Fabrieksgegevens spreken van 27,4 km/u @ 1000 toeren in 4de versnelling.

Vandaag heb ik de "nieuwe" toerenteller opengemaakt. Er zitten net dezelfde componenten in dan in de "oude" (alleen kan ik de waarde van de condensator niet aflezen, want die staat aan de onderkant). Wat me wel opvalt is dat de condensator bij deze toerenteller andersom is aangesloten (zwart randje rechts, bij de andere links - zie eerste foto in dit topic).



Ik heb zojuist beide toerentellers parallel aangesloten in een proefopstelling. De "nieuwe" slaat gelijkmatig uit en reageert vlot, terwijl de oude met horten en stoten reageert. Als ik een bepaald toerental aanhoudt dan geven ze beide wel ongeveer even hoog aan.

De "nieuwe" gaat in de auto en de andere voorlopig op het schap. Het is nu uitzoeken waarom de "oude" vroeger een te hoge waarde aangaf. Ik dacht dat hij omgebouwd was naar 4-takt, maar dat was dus niet het geval. En waarom reageert hij nu in horten en stoten terwijl hij dat voorheen niet deed?

[9000-95]

In elk geval vooruitgang Dat die ene condensator andersom zit maakt niet uit, is een ongepolariseerde C.

Waarom de oude raar doet is een beetje gokken op afstand. Gezien de leeftijd van het spul is het heel goed mogelijk dat er een component niet helemaal lekker meer is, of een soldering die slecht is. Ik zie antieke koolweerstanden, die kunnen flink in waarde verlopen door vocht opname of slecht contact krijgen tussen de eindkapje waar de aansluitdraden aan zitten en het weerstandslichaam. En ik zie wat diodes uit de jaren zeventig, waarschijnlijk germanium. En een transistor die zeer waarschijnlijk ook nog germanium is (staat er een typenummer op?). Germanium torretjes en diodes willen ook wel eens slecht oud worden. Krijgen dan hoge lekstroom, of intermitterend contact, of in geval van transistoren in metalen behuizing zoals hier een bizar fenomeen dat tin whiskers heet waarbij er haardunne tin draadjes gaan groeien in de behuizing die op een gegeven moment sluiting gaan maken met de eigenlijke chip. Kan je vaak tijdelijk fixen door er even een flinke stroom puls door te jagen die het draadje wegbrandt

Maar aangezien er in het hele ding voor hooguit een euro of twee, drie aan componenten zit, zou ik de hele bubs blind vervangen door wat moderner spul. Moet wel het printje eraf.... En het zou dan handig zijn even het schema uit te tekenen.